DOMATESİN DİBİNE BAKIN NEDEN TARCIN EKİYORLAR?

Domates köklerinin dibine neden tarcın döküyordu? "Bahçemde nasıl organik domates yetiştiririm?" sorusunun, "organik domates yetiştirmenin sırları nelerdir?" sorusu, "domates yetiştirmenin püf noktaları nelerdir?" sorusunun cevapları Tokat Niksarlı emekli öğretmenin bahçesinde başardıklarını konu alan bu haberde.

DOMATESİN DİBİNE BAKIN NEDEN TARCIN EKİYORLAR?

Bahçelerinde yetiştirdikleri domatesin bir tanesini tarttıklarında 1 kilo 244 gram geldiğini gördüler. Bu da, Tokat'ın Niksar ilçesi Çamiçi yaylasında yaşayan ve aslen Erbaalı olan emekli öğretmen Zekeriya baş ve arkadaşlarının üretme sevdasını bir başarı hikayesine dönüştürüyor. Baş, domates üretimi ile ilgili yaklaşık 40 yılda edindikleri tecrübeleri, püf noktaları ve bazı sırlarını anlatırken, domatesin köküne neden odun külü ve tarçın döktürklerinin de sırrını verdi.

1244’ÜN HİKAYESİ            

"Domates üretmenin de zevki, sevdası, amacı, felsefesi olur mu?" sorularının cevaplarını bulacağınız sözlerine şöyle başlıyor, "Ben emekli öğretmen Zekeriya Baş ve meslektaşım eğitimci ağabeylerim Sulhi Uyanık ve Şerafettin Hızarcı ile beraber sera yapmayı düşündük. Sözünü edeciğim yer 1150 rakımlı gece ve gündüz sıcaklığı 15-20 dereceye kadar farklı olan Tokat Niksar Çamiçi Yaylası. Hani derler  ya “Yayla dediğin sevdadır, bir su içsen faydadır”. Biz de böyle bir sevdayla 1980li yılların sonunda itibaren yaylayı mekan tutmaya karar verdik ve küçücük bahçelerimizde ne yapabilirsek yetiştirmeye çalıştık. Amacımız üretmekti.

ve önceleri 15- 20 m2 lik minik seralarla başladık. Şimdi de çok büyük değil, 25 – 40 m2 büyüklüğünde.  Üretmek tutkumuz dedik ya;  10-12 yıl önce domates üzerine yoğunlaştık. Önceleri ülkemizin güneyinde üretilen hazır F1 domates fidelerini kullandık, sonuçta aldık. Ancak domateslerimiz plastik gibi, lezzetsiz ve tatsızdı. Ama üretmek güzeldi.

Ben Erbaa’lıyım. Üzümlü/Ferenge/’den. Rahmetli babaannemle çok domates satmaya giderdim , hem de eşeğimizle ve dometesler heğlerde. [Heğ: küfe, sepet]  Çok lezzetli domateslerimiz vardı.  Pembe domateslere et domates derdik.  Şimdi o domateslerle mukayese edince çok farklı tabi ki. Bir de 1940’lı yıllarda yenen bir domatesin gıda değerinin 2005’li yıllarda ancak 10 domatesin karşılayabileceğini – bel ki şimdi 20’ye çıkmıştır-  anlatan bir yazı okumuştuk.  Sonra Safranbolu’da İlçe Tarım öncülüğünde 150 yıllık Maniya domatesin yeniden üretimine başlandığı haberini aldık.  Derken tohum, toprak, atalık, dostluk, yerli domates ve türleri bizim ilgi alanımız oldu. Ve geleneksel tohumlarımızla  domates yetiştirmeye başladık. 8-10 yıl önce. Her yıl yeni aşamalar kaydederken önümüzdeki yıllar için de hep çıtayı yükselterek devam ettik. Sonuçta başardık galiba.

 NASIL MI ?

banner207
Şu anda elimizde 40’ın üzerinde çeşidimiz var.  Mart sonu gibi toprağını kendimiz hazırlayıp [bahçe toprağı+ koyun gübresi+ tarım perlidi + solucan gübresi + orman toprağı vs.] kendi aldığımız geleneksel tohumlarımızı viyollere veya büyük saksılara dikiyoruz. 4 yaprak olunca 8X9x8 küçük saksılara alıyoruz. Kurşun kalem gibi olunca herkes yerine. Tüplü halde dikerken tarçın ekiyoruz köklerine. Çünkü tarçın böceklenmeden mantara kadar zararlı bir çok şeye karşı koruyucu özellikleri ile domateslerimize yardımcı oluyor. Ayrıca tarçın; domateslerimiz için antioksidandır. İdeal aralık en az 90X90. Bu süre içerisinde bordo bulamacı ve toprağa kükürt uygulaması yapıyoruz. Potasyum için odun külü, kalsiyum için yumurta kabuğu. Hümük asit veriyoruz. Bahçemizde biçtiğimiz çimlerle malçlamayı da unutmuyoruz. Arkasından onlarla bol bol sohbet ediyoruz, aralara bodur kadife dikiyoruz ki sinekler rahatsız etmesin arıları da davet etsin diye.. Ağustos başında da domateslerimiz olmaya başlıyor. Ara  sıra mavi küf oluyor “eyvah emeklerimiz “diyoruz.  Ama her Anadolu çiftçisinin dediği gibi tedbirler için seneye diyoruz. 2016 şampiyonumuz 954 gr.  2017, 960 gram  2018 ise1005 gram. Bu yıl şampiyon fark attı 1244 gram. Gelecek yıl daha sıkı çalışmamız gerekecek. Ama bizim aşağıdakiler gibi çılgınlık(!) yapacak halimizde yok… 

- ÇİN’in Shandong Eyaleti’ndeki bir serada bir domates ağacı [30 m2lik alanda] yılda 3 ton domates veriyor. 

- Japon bilim adamı 13000 domates veren dev domates ağacı yetiştirdi.

- Çin'li ziraat mühendislerinin geliştirdiği tek bir domates ağacı yılda yaklaşık 1500 kg ağırlığında 14000 adet domates veriyor. 

- Minnesota vatandaşı Dan Mac Coy dünyanın en büyük domatesini yetiştirdi. Haberi UPI duyurdu. Domatesin ağırlığı 3,8 kg..

- Daha önce en büyük domates rekoru Oklahoma’da Gordon Gram tarafından yetiştirilen 3,5 kg ağırlığındaki domatese aitti.

TOHUM KUTSALDIR ve ALLAH’IN (c.c) LÜTFUDUR. 

Emekli öğretmen Zekeriya Baş, sözlerini tohumun kutsallığına getirerek diyor ki; Anadolu’da gelinler çeyizlerinde baba evinden anasının vereceği  tohumları da götürürlermiş. Biz de bunun idraki içinde olmaya çalışarak; yakından uzağa doğru Erbaa, Amasya, Tokat,  Ankara ve  İstanbul’daki   domates gönüllüleri ile birikimlerimizi paylaşıyoruz. Onların da başkalarıyla paylaşmaları  şartıyla…  Dedik ya tohum kutsaldır.  Parayla da satılmaz.  Üretmek emek ister.  Selam olsun üretenlere…

Güncelleme Tarihi: 21 Eylül 2019, 12:11
banner244
YORUM EKLE
YORUMLAR
Orhan metin
Orhan metin - 4 hafta Önce

Oncelikle sizden aldigimiz sağlık li bilgi birikim için tsk ederim çok güzel ve zevkle okudum
Bu birikim insanlar aş iş kapısı emek karşılığıni araştırmak ve bilgi dahilinde hareket etmek ıstanbuldan selamlar

Raşit Yıldız
Raşit Yıldız - 4 hafta Önce

MaşaAllah,her alanda öze dönüşün örneklerini görebilmek ümidiyle. Tebrikler.

Ali Rıza Bakır
Ali Rıza Bakır - 4 hafta Önce

Değerli meslekdaşlarım,
Emeğinize ve yüreğinize sağlık.Çok gurur duydum çalışmalarınıza.Niksarda her ortam hazır yeter ki çalışalım.Selamlar.

Halis Yılmaz
Halis Yılmaz - 4 hafta Önce

O serayı görme ve inceleme şerefine nail olmuş birisi olarak,Zekeriya Beyi ve arkadaşlarını kutluyorum. Harika bir çalışma. Tebrikler arkadaşlar.

İsmail koyun
İsmail koyun - 3 hafta Önce

Helal olsun size bir Niksar’li olarak sizinle gurur duyuyorum elinize emeğinize sağlık Datça dam Selam

Aydoğan TOSUN
Aydoğan TOSUN - 3 hafta Önce

Emeklerinize bereket.Dünyanın en güzel çalışması bunlar..

Sabahattin Selimbeyoğlu
Sabahattin Selimbeyoğlu - 3 hafta Önce

Bu çalışmalarınıza rahmetli kardeşim Cemalettin çok ilgi duyardı...Olca salçanın kuruluşundaki emekleri unutulmamıştır umarım... Sizler için K.Maraş'taki arkadaşım Orhan Turan beye bilgi gönderiyorum; kendisi solucan gübresi üretiyor ve de fide üretimi yapıyor; tanışmanızı isterim; başarılar...

nafiz leblebici
nafiz leblebici - 2 hafta Önce

hocam elinize sağlık tebrik ediyorum ben istanbuldayım domates tohumunu nasıl tedarik edebilirim? kolay gelsin hayırlı günler

SIRADAKİ HABER
google.com, pub-6500093308715717, DIRECT, f08c47fec0942fa0